Mutlu olmak istemeyen insan yoktur. Acıdan kaçma ve hazza yönelme, en temel şekillenen insani yönelimlerden biridir. Freud'un bunu söylemesinin ardından yüz sene zaman geçtikten sonra biliyoruz ki, haz veren faaliyetler, beynimizdeki ödül sistemini harekete geçirir ve dopamin adlı beyin kimyasalının aracılık ettiği bir mekanizmayla tekrar edilmeleri ve pekiştirilerek öğrenilmeleri sağlanır. Ne var ki, keyifli faaliyetlerin hızlı bir şekilde öğrenilmesi ve tekrar edilmelerine yatkınlık oluşması, bağımlılığın da temel taşını oluşturur. Hazza olan meyilimiz, bizi bağımlılığa karşı savunmasız bırakır. Hazzı öğreniriz ve sonra da bırakamayız. Haz odaklı yaşamak, bununla ilgili sağlıklı bir çerçeve ve bilinç geliştiremeyen insanın kaderidir

Biyolojik anlamda baktığımızda mutluluğun tanımı gayet nettir ve basitçe, acı çekmiyor olmaktır. Acı çekme hali hem fiziksel hem psikolojik olabilir. Biz insanlar, gelişmiş zihinlere sahip, oldukça karmaşık yapıda varlıklarız. Bu nedenle, bir ameliyattan çıkmadıysanız veya ağrılı bir hastalıktan muzdarip değilseniz ya da sevdiklerinizden birini kaybetmediyseniz, sadece acı çekmiyor olmak çoğumuzu mutlu etmeye yetmez. Hepimiz, mutlu olma durumumuzu, hayat içinde yaşayıp giderken edindiğimiz farklı ve zor elde edilen şartlara bağlıyoruz. Böylece kendi kendimize bir tuzak oluşturuyoruz, o da mutluluğu yakalanınca tadı çıkarılan nadir bir keyif olarak değil, uğrunda devamlı uğraşılarak elde edilen ve daima hissedilmesi gereken bir duygu olarak görmeye başlamak.

Mutlu olmamız için gerekli olduğunu düşündüğümüz şeylerin çoğuna, hiç farkında olmadan şartlanıyoruz. Anne babalarımızın beklentilerini içselleştirmekle daha çocuk yaşlarda başlayan bu süreç, içinde yaşadığımız çevrede makbul sayılan koşullara ulaşmadan, 'başarılı ve ön planda biri' olmadan mutlu olamayacağımızı zihnimize kazıyor, reklamlarda gördüklerimize sahip olmamız gerektiği gibi sosyal dayatmalarla sürüp gidiyor.

Okuduğumuz kitaplarda, seyrettiğimiz filmlerde ve reklamlarda rastladığımız mutlu insan yaşantılarına gıpta ediyor, o yaşantılara ulaşmaya çabalıyoruz. Bazen, kapasitemizi o kadar zorladığımızdan, hedeflediğimiz ve bizi mutlu edeceğini düşündüğümüz şeylere ulaşmak öylesine yorucu ve meşakkatli olabiliyor ki, sonunda elde ettiğimizde, anlamını yitirip, değersizleşiyor. Ama, yine de yerlerine hemen yeni 'mutluluk hedefleri' koymakta gecikmiyoruz.

Aynı, doğumu, neşeyle ve çoşkuyla kabul edip, ölümü, sanki hayatın dışında ve hiç gerçekleşemeyecek bir olay gibi görerek yadsıdığımız gibi, mutsuz olma halini de kendimizden uzak tutmak için aşırı derecede enerji sarf ediyoruz. Çocuksu bir iyimserlikle, mutluluğun istisnai bir durum değil de daimi bir hal olmasını istiyoruz. En ufak sıkıntı ve gerginlikte, komşudan, eşimizden dostumuzdan duyduğumuz antidepresanlara elimiz gidiveriyor. Gerçekten ihtiyacı olan için mucizevi birer iyileşme aracı olan depresyon ilaçlarının en büyük müşteri kitlesini, aslında depresyonda olmayan, mutsuzluk fobisi olan hayat tatminsizleri oluşturuyor Oysa kabul etmemiz gereken gerçek, mutsuzluğun da hayatın içinde, kaçınılamayacak, özgün ve zenginleştirici bir duygu olduğu..

Acı ve sıkıntıya tahammül edebilme gücünün insanı geliştirdiğini, yaratıcılık, sanatsal üretim, mizah ile zor durumların üstesinden gelebilme gibi özel bazı yeteneklerin, insanın acı ve sıkıntıyla imtihanından çıktığını görmezden gelmemeliyiz. Aşı olmaktan kaçan ufak çocuklar gibi, mutsuzluktan kaçmaya çalışmak, mutlu olmaya çalışıp, aslında o kadar da mutlu olunamayınca, yerini bir çaresizlik hissine ve depresyona bırakabiliyor çünkü... Ardından, bu varoluşsal depresyonu aşabilmek için, kolay ve hızlı haz veren kokain, eroin gibi maddelere saran insan, kendini birden mutlu olma çabası- başarısızlık- mutsuzluk- madde kullanımı- mutluluk- daha fazla mutluluk için daha fazla madde kullanımı gibi bir kısır döngünün içinde bulabiliyor.

Mutluluk ver mutsuzluk birbirini tamamlayan iki temel duygu. Birisi olmadan diğerinin hiçbir anlamı yok. İkisinin de insana kattığı değerler var, Sadece mutluluk arzusu içinde yaşayıp, çabalamak ise hem nafile, hem de paradoksal şekilde tatminsizliğe, depresyona ve bağımlılığa yol açıyor. Mutluluğu sevdiğimiz gibi, 'acıyı da bal eylemenin' yolunu bulmak, daha derinlikli ve tatmin edici bir tamamlanmışlık hissine ulaşmanın yegane yolu aslında.

Not: İnsanın ruhsal yapısı o kadar ilginç ki, fiziksel ve psikolojik acıyı hazza dönüştürmesi ve bu yazıda geçen bahsin aksine, mutsuzluğun hazzına bağımlı olması da mümkün.. Bunu da başka bir yazıda ele alalım…

İnsanlar psikiyatriste gitmekten neden çekinirler? Doğum sonrası depresyonunun sebepleri nelerdir? Ne yapılmalıdır? Hamilelik döneminde depresyon neden olur? Tedavi edilmeli midir? Dürtüsellik ve fevrilik hastalık mıdır? Tedavi edilmeli midir? Öfke kontrolsüzlüğü nedir? Tedavi edilmeli midir? Psikiyatrik tedaviye gelmeyen yakınımı nasıl ikna edebilirim? Kıskançlık bir problem midir? Kıskançlık ile paranoya arasında ilişki var mıdır? OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) tedavisinde neler yapılır? Takıntılar nedir? Neden olur? Sporun ruh sağlığı üzerine etkileri nelerdir? Aşk acısı nedir? Ne zaman hastalığa dönüşür? Tedavi ile geçer mi? Eşcinsellik bir hastalık mıdır? Tedavi ile düzelir mi? TMS nedir? Hangi durumlarda kullanılır? Elektroşok nedir? Hangi durumlarda kullanılır? Şizofreninin ilaçla tedavisi nasıl yapılmaktadır? Antidepresanların kullanımlarına nasıl başlanmalı ve nasıl bırakılmalıdır? Antidepresanların türleri ve yan etkileri nelerdir? Antidepresanlar zararlı mıdır? Bipolar bozukluğun tanı ve tedavisi nasıl yapılır? Bipolar bozukluk, manik depresif bozukluk ya da manik depresyon olarak bilinen hastalık nedir? Panik atak ile panik bozukluk aynı şey midir? Anksiyete, kaygı bozukluklarının tanı ve tedavisinde neler yapılır? Anksiyete, kaygı bozuklukları nelerdir? Alt gruplarında neler bulunur? Şizofreninin tanı ve tedavisi nasıl yapılır? Şizofreni nasıl bir ruh hastalığıdır? Depresyonun tanı ve tedavisinde neler yapılır? Depresyon nasıl bir sorundur? Tükenmişlik sendromu nedir? Belirtileri ve tedavisi nasıldır? Uyku terörü nedir? Tanı ve tedavisi nasıl yapılır? Uyku hijyeni nedir? Uykusuzluğun sebepleri neler olabilir? Bonzai kullanımının belirtileri nelerdir? Aileler bunu nasıl takip edebilir? Bonzai ve esrar bağımlılığının vücuda ve ruh sağlığına etkileri nelerdir? Bağımlılık nedir? Bağımlılık çeşitleri nelerdir? Bağımlılık belirtileri nelerdir? Bağımlılığı oluşturan risk faktörleri nelerdir? Alkol ve madde bağımlılığı hastalarına yakınları nasıl yaklaşmalıdır? Alkol ve madde bağımlılığı tedavisi nasıl olmalıdır? Eroin bağımlılığı nasıl tedavi edilir? İnternet bağımlılığı nedir?